AMERSFOORT - Rozendaal is de meest ‘geëlektrificeerde’ gemeente van Nederland. De Gelderse gemeente behaalt een Eco-Electric Index van 8,8 en blijft daarmee Blaricum (7,3) ruim voor. Lansingerland (6,3) en Zoeterwoude (6,0) maken de landelijke top vier compleet. Rotterdam sluit de ranglijst van 342 gemeenten met een 2,4.
Slimster berekende de Eco-Electric Index voor het tweede jaar op rij. Vorig jaar deelden Rozendaal en Blaricum de eerste plaats nog, allebei met een 7,1. Voor de nieuwe editie gebruikte Slimster de meest recente openbare cijfers en werd de weging opnieuw berekend aan de hand van de jaarlijkse CO₂-besparing van elektrisch rijden, warmtepompen en zonnepanelen.
Voor ieder onderdeel geldt de best scorende gemeente als ijkpunt. Gemeenten krijgen vervolgens naar verhouding een deel van de maximaal beschikbare score. Een elektrische auto telt met 47,5 procent het zwaarst mee, gevolgd door een warmtepomp met 27,5 procent en tien zonnepanelen van 400 wattpiek met 25 procent. Die verdeling is gebaseerd op de berekende CO₂-reductie ten opzichte van een benzineauto die jaarlijks gemiddeld 13.061 kilometer rijdt en een cv-ketel bij een gasverbruik van 800 kubieke meter per jaar.
De hoogst haalbare Eco-Electric Index is een 10, maar daarvoor zou één gemeente op alle drie de onderdelen de landelijke koploper moeten zijn. Rozendaal komt daar met een 8,8 het dichtst bij in de buurt. De gemeente heeft met 9,1 procent het hoogste aandeel elektrische auto’s van Nederland. Daarnaast heeft 58,1 procent van de woningen zonnepanelen en wordt 20 procent hoofdzakelijk elektrisch verwarmd met een warmtepomp.
Drie Zuid-Hollandse gemeenten in landelijke top tien
Niet iedere hoog scorende gemeente volgt dezelfde route. Blaricum dankt de tweede plaats vooral aan warmtepompen: met 29 procent is het aandeel daar hoger dan waar ook in Nederland. Tynaarlo behoort juist dankzij zonnepanelen tot de landelijke top. Daar wekt inmiddels 66,6 procent van de woningen eigen stroom op.
Zuid-Holland is met Lansingerland, Zoeterwoude en Pijnacker-Nootdorp goed vertegenwoordigd. Bunnik, Drechterland, Tynaarlo, Best en Dronten completeren de landelijke top tien.
In 112 gemeenten heeft meerderheid van woningen zonnepanelen
Tynaarlo is met 66,6 procent de onbetwiste zonnepanelenkampioen. Dantumadiel volgt met 61,8 procent, voor Kapelle (60,7 procent), Ooststellingwerf (60,6 procent) en Borsele en West Maas en Waal (beide 60,3 procent). Vooral gemeenten in Drenthe, Friesland en Zeeland staan hoog op deze ranglijst.
Inmiddels heeft in 112 gemeenten meer dan de helft van alle woningen zonnepanelen. De grootste steden blijven duidelijk achter: in Amsterdam heeft 9,6 procent van de woningen zonnepanelen, in Rotterdam 11,5 procent en in Den Haag 13,1 procent. In dichtbebouwde gemeenten wonen meer mensen in appartementen en zijn huishoudens vaker afhankelijk van een verhuurder of vereniging van eigenaren, terwijl er per woning minder eigen dakoppervlak beschikbaar is.
Ondanks alle veranderingen in de energiewereld hebben mensen doorgaans geen spijt van hun keuze. Uit eerder onderzoek van Slimster bleek dat de meeste zonnepaneelbezitters nog altijd tevreden zijn met hun zonnepanelen, terwijl maar weinig mensen zonder panelen een aanschaf overwegen.
Blaricum blijft warmtepompkoploper
Bij warmtepompen steekt Blaricum opnieuw met kop en schouders boven de rest uit. In 29 procent van de woningen is elektrische verwarming inmiddels de hoofdverwarming. Zoeterwoude volgt met 26 procent. Daarna komen Etten-Leur, Reusel-De Mierden en Tubbergen, waar het om 21 procent van de woningen gaat.
Aan de andere kant van de ranglijst staan Purmerend en Rotterdam, met ieder 3 procent. Ook Amsterdam en Dordrecht blijven met 4 procent duidelijk achter. Dat wil overigens niet per se zeggen dat daar nog volop met gas verwarmd wordt, want bijvoorbeeld in Purmerend is meer dan de helft van de huizen aangesloten op stadswarmte. In totaal zijn er negen gemeenten waar minimaal één op de vijf woningen hoofdzakelijk met een warmtepomp wordt verwarmd.
Dat aandeel zal niet automatisch in hetzelfde tempo blijven groeien. Slimster stelde eerder vast dat het aantal gesubsidieerde duurzame apparaten in negen op de tien gemeenten in 2025 afnam. Tegelijk overweegt slechts één op de acht huiseigenaren binnen drie jaar een warmtepomp aan te schaffen.
Elektrische auto geeft Rozendaal beslissende voorsprong
Doordat elektrisch rijden in 2026 het zwaarst meeweegt, heeft Rozendaal een flinke voorsprong. Van de personenauto’s die op naam staan van een particulier of waarvan bij het CBS bekend is waar de leaserijder woont, is er 9,1 procent volledig elektrisch. Blaricum volgt met 6,5 procent en Bloemendaal met 6,3 procent.
Noord-Holland is opvallend sterk vertegenwoordigd: zeven van de tien gemeenten met het hoogste EV-aandeel liggen in die provincie. Naast Blaricum en Bloemendaal gaat het om Gooise Meren, Amstelveen, Laren, Heemstede en Ouder-Amstel. Lansingerland, Oegstgeest en Rozendaal completeren de top tien.
De werkelijke percentages elektrische auto’s liggen waarschijnlijk hoger. Een groot deel van de elektrische auto’s wordt geleast. Wanneer de woonplaats van de gebruiker niet bekend is, staat zo’n auto alleen geregistreerd in de gemeente waar de leasemaatschappij is gevestigd en kan deze niet eerlijk aan de woonplaats van de bestuurder worden toegerekend.
Rotterdam onderaan, ook Limburg blijft achter
De gemeente die het slechtst uit de bus komt is Rotterdam. Het aandeel elektrische auto’s is er 3,3 procent, terwijl ook slechts 3 procent van de woningen hoofdzakelijk met een warmtepomp wordt verwarmd en 11,5 procent heeft zonnepanelen. Daarmee komt de Eco-Electric Index uit op 2,4. Heerlen volgt met een 2,5, terwijl Vaals en Vlaardingen beide een 2,7 scoren.
Ook Maastricht, Brunssum en diverse andere Limburgse gemeenten zijn in de onderste regionen terug te vinden. Dat sluit aan op eerder onderzoek van Slimster, waaruit bleek dat Limburgse woningen gemiddeld het slechtst zijn geïsoleerd. Een slecht geïsoleerde woning is minder geschikt om volledig elektrisch en op lage temperatuur te verwarmen.
De ranglijst laat daarmee vooral zien dat elektrificatie verschillende vormen aanneemt. In landelijke gemeenten zijn zonnepanelen vaak al gemeengoed, terwijl welvarende gemeenten vooroplopen met elektrische auto’s. Gemeenten met veel nieuwbouw of goed geïsoleerde woningen scoren juist relatief sterk op warmtepompen. Rozendaal is de winnaar omdat de gemeente die onderdelen het beste weet te combineren.
Over het onderzoek
Slimster analyseerde voor dit onderzoek de meest recente beschikbare openbare data van het CBS, de Regionale Klimaatmonitor en de RDW. Het aandeel elektrische auto’s is gebaseerd op auto’s in particulier bezit en leaseauto’s waarvan de woonplaats van de gebruiker bekend is. Voor warmtepompen zijn de drie categorieën woningen opgeteld die in de brondata als hoofdzakelijk elektrisch verwarmd staan geregistreerd. In dit onderzoek worden deze woningen beschouwd als woningen met een warmtepomp.
Per onderdeel is het gemeentelijke percentage gedeeld door het percentage van de best scorende gemeente. Die relatieve score is vervolgens vermenigvuldigd met de weging op basis van CO₂-reductie: 47,5 procent voor elektrisch rijden, 27,5 procent voor een warmtepomp en 25 procent voor zonnepanelen. De drie deelscores vormen samen de Eco-Electric Index op een schaal van 0 tot 10.
