AMERSFOORT - Het aantal huiseigenaren dat via de ISDE-regeling subsidie kreeg voor een warmtepomp of ander duurzaam apparaat is in 2025 in veruit de meeste gemeenten gedaald. Uit een analyse van duurzaamheidsplatform Slimster, op basis van cijfers uit de Regionale Klimaatmonitor, blijkt dat het aantal gesubsidieerde apparaten in 307 van de 342 gemeenten lager lag dan een jaar eerder. Daarmee daalde het aantal subsidies in 9 op de 10 gemeenten.
Ook bij isolatie is het beeld terughoudend. In ongeveer 6 op de 10 gemeenten werd in 2025 minder gesubsidieerd isolatie-oppervlak geregistreerd dan in 2024. De terugval is minder breed dan bij warmtepompen, maar laat wel zien dat woningverduurzaming via de ISDE in grote delen van het land minder hard liep.
De categorie "gesubsidieerde apparaten" bestaat binnen de ISDE-regeling uit onder meer warmtepompen, zonneboilers en elektrische kookvoorzieningen. In de praktijk gaat het echter vooral om warmtepompen; zonneboilers en kookplaten vormen slechts een klein deel van het totaal.
Warmtepomp minder vanzelfsprekend
De terugval komt niet uit de lucht vallen. De afgelopen jaren is er veel veranderd rond de warmtepomp. Waar eerder nog werd ingezet op een verplichting bij vervanging van de cv-ketel, zette het kabinet-Schoof daar een streep door. Sindsdien is het voor huiseigenaren minder urgent om op korte termijn over te stappen.
Ook financieel veranderde er iets. Per 2025 is de berekening van de ISDE-subsidie voor warmtepompen aangepast. Voor lucht-waterwarmtepompen ging het startbedrag omlaag, terwijl het bedrag per extra kilowatt juist steeg. Vooral kleinere warmtepompen, die bij veel woningen passen, kwamen daardoor minder gunstig uit dan in 2024.
De ISDE-regeling blijft ondertussen een belangrijke subsidie voor woningeigenaren die hun huis willen verduurzamen. Via de regeling kunnen zij onder meer subsidie krijgen voor isolatie, warmtepompen, zonneboilers, aansluiting op een warmtenet en elektrische kookvoorzieningen.
Volgens Marco Schuurman van Slimster laten de cijfers zien hoe gevoelig de verduurzamingsmarkt is voor politieke keuzes. “Een warmtepomp is voor veel huishoudens nog altijd een flinke investering. Dan maakt het veel uit of de overheid duidelijke langetermijnzekerheid biedt. Als verplichtingen verdwijnen en subsidies veranderen, zie je dat mensen investeringen sneller uitstellen.”
Grootste daling in Diemen, Zwartewaterland en Ermelo
Relatief gezien is de daling het grootst op Schiermonnikoog, waar het aantal gesubsidieerde apparaten van 13 naar 0 ging. Door de kleine aantallen zegt die procentuele daling echter beperkt iets over de bredere markt. Onder gemeenten met grotere aantallen springt vooral Diemen eruit: daar daalde het aantal gesubsidieerde apparaten van 999 naar 89, een afname van 91 procent.
De sterke daling in Diemen lijkt vooral samen te hangen met een uitzonderlijk hoog aantal subsidies in 2024. In verhouding tot de totale woningvoorraad lag het aantal gesubsidieerde apparaten dat jaar opvallend hoog, wat kan wijzen op een collectieve verduurzamingsactie, VvE-traject of projectmatige aanvraag. Daardoor valt de terugval in 2025 extra scherp uit. Structureel ligt een dergelijk hoog niveau ook niet voor de hand, omdat Diemen zelf aangeeft dat grootschalige toepassing van individuele warmtepompen in de gemeente lastig is door onder meer netcongestie en ruimtegebrek.
Ook in Zwartewaterland (-80 procent), Ermelo (-78 procent), Heusden (-76 procent), Schagen (-74 procent) en Nissewaard (-73 procent) nam het aantal gesubsidieerde apparaten zeer sterk af.
Top 10 sterkste afname gesubsidieerde apparaten
| Gemeente | 2024 | 2025 | Verschil |
|---|---|---|---|
| Schiermonnikoog | 13 | 0 | -100% |
| Diemen | 999 | 89 | -91% |
| Zwartewaterland | 563 | 113 | -80% |
| Ermelo | 645 | 142 | -78% |
| Heusden | 861 | 207 | -76% |
| Schagen | 1.191 | 308 | -74% |
| Nissewaard | 1.127 | 301 | -73% |
| Valkenburg aan de Geul | 289 | 83 | -71% |
| IJsselstein | 371 | 115 | -69% |
| Zoetermeer | 937 | 295 | -69% |
Toch zijn er ook uitzonderingen: Uitgeest en Waterland verdubbelen bijna
Niet overal liep het aantal gesubsidieerde warmtepompen terug. In 34 gemeenten steeg het aantal apparaten met ISDE-subsidie juist. De grootste relatieve stijgingen zijn te zien in Uitgeest en Waterland, waar het aantal aanvragen met respectievelijk 86 en 86 procent toenam. Ook Woudenberg (+65 procent), Zwolle (+64 procent) en Eindhoven (+56 procent) gaan duidelijk tegen de landelijke trend in.
Top 10 sterkste toename gesubsidieerde apparaten
| Gemeente | 2024 | 2025 | Verschil |
|---|---|---|---|
| Uitgeest | 91 | 169 | +86% |
| Waterland | 111 | 206 | +86% |
| Woudenberg | 89 | 147 | +65% |
| Zwolle | 869 | 1.422 | +64% |
| Eindhoven | 1.102 | 1.722 | +56% |
| Enkhuizen | 112 | 161 | +44% |
| Heiloo | 210 | 291 | +39% |
| Rotterdam | 1.254 | 1.679 | +34% |
| Bergen (NH.) | 338 | 450 | +33% |
| Ooststellingwerf | 396 | 517 | +31% |
Ook isolatie in veel gemeenten minder in trek
Bij isolatie is het beeld minder eenduidig dan bij warmtepompen, maar ook daar is in veel gemeenten sprake van terugloop. Het gaat hierbij niet om het aantal maatregelen, maar om het aantal vierkante meters waarvoor isolatiesubsidie is geregistreerd.
De sterkste dalingen zijn opvallend vaak te vinden in Groningen en Noord-Drenthe. Die cijfers vragen om nuance: voor koopwoningen in Groningen en in de Noord-Drentse gemeenten Aa en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo gelden betere voorwaarden via de lokale regeling Nij Begun. Daardoor kan een lagere ISDE-registratie in deze regio deels samenhangen met een verschuiving naar een andere subsidieregeling, en niet alleen met minder isolatie in de praktijk.
Top 10 sterkste afname gesubsidieerd isolatie-oppervlak
| Gemeente | 2024 | 2025 | Verschil |
|---|---|---|---|
| Veendam | 49.410 m² | 14.491 m² | -71% |
| Het Hogeland | 43.453 m² | 14.830 m² | -66% |
| Stadskanaal | 64.924 m² | 22.622 m² | -65% |
| Eemsdelta | 28.905 m² | 10.141 m² | -65% |
| Westerkwartier | 64.747 m² | 23.035 m² | -64% |
| Midden-Groningen | 61.740 m² | 22.690 m² | -63% |
| Aa en Hunze | 44.640 m² | 16.548 m² | -63% |
| Bergen (L.) | 16.828 m² | 6.355 m² | -62% |
| Tynaarlo | 48.668 m² | 19.381 m² | -60% |
| Groningen | 110.355 m² | 45.938 m² | -58% |
Purmerend, Hillegom en Vlissingen juist sterk omhoog met isolatie
Tegelijk zijn er gemeenten waar isolatie via de ISDE juist flink toenam. Purmerend voert deze lijst aan: het gesubsidieerde isolatie-oppervlak steeg daar van 28.345 naar 59.231 vierkante meter, een toename van 109 procent. Ook Hillegom (+105 procent), Vlissingen (+94 procent), Lisse (+90 procent) en Kapelle (+83 procent) laten sterke stijgingen zien.
Top 10 sterkste toename gesubsidieerd isolatie-oppervlak
| Gemeente | 2024 | 2025 | Verschil |
|---|---|---|---|
| Purmerend | 28.345 m² | 59.231 m² | +109% |
| Hillegom | 13.788 m² | 28.213 m² | +105% |
| Vlissingen | 16.489 m² | 32.061 m² | +94% |
| Lisse | 16.085 m² | 30.622 m² | +90% |
| Kapelle | 6.172 m² | 11.307 m² | +83% |
| Enkhuizen | 7.317 m² | 13.372 m² | +83% |
| Goes | 16.712 m² | 29.385 m² | +76% |
| Uithoorn | 10.842 m² | 19.000 m² | +75% |
| Teylingen | 23.353 m² | 40.727 m² | +74% |
| Drechterland | 12.120 m² | 21.012 m² | +73% |
Subsidiebedragen bewegen niet altijd één-op-één mee
Hoewel het aantal gesubsidieerde apparaten in de meeste gemeenten daalde, betekent dat niet automatisch dat ieder subsidiebedrag in dezelfde mate meebeweegt. De hoogte van de subsidie hangt onder meer af van het type maatregel, de energieprestatie en de geldende bedragen per jaar. Bij isolatie speelt daarnaast mee hoeveel vierkante meters zijn aangevraagd en voor welke maatregel subsidie is toegekend.
Daarom zijn de aantallen en vierkante meters in deze analyse leidend. De subsidiebedragen zijn vooral bedoeld als extra context: ze maken zichtbaar hoeveel publieke steun er lokaal via de ISDE-regeling is uitgekeerd, maar vormen niet de beste graadmeter voor de populariteit van een specifieke verduurzamingsmaatregel.
