Airco’s zijn bezig aan een flinke opmars. Uit onderzoek van Slimster onder 1.052 Nederlandse huiseigenaren blijkt dat bijna één op de drie koopwoningen inmiddels een of meerdere airco’s in huis heeft. Dat komt neer op ruim 1,4 miljoen woningen.
Nog eens bijna een kwart is zeker van plan er een aan te schaffen of overweegt dit serieus. Daarmee is de airco in relatief korte tijd veranderd van luxeproduct in een steeds normaler onderdeel van de woning. Waar airco’s jarenlang vooral werden gezien als oplossing voor een paar warme zomerdagen, speelt het inmiddels een bredere rol. Woningeigenaren gebruiken of overwegen de airco ook om in de winter bij te verwarmen, om minder gas te verbruiken of om eigen zonnestroom slimmer te gebruiken.
Die verschuiving past in een bredere ontwikkeling. Het CBS telde eind 2025 ruim 1,7 miljoen lucht-luchtwarmtepompen in woningen. Die categorie wordt in de praktijk doorgaans aangeduid als vaste airco. De CBS-cijfers gaan over aantallen installaties, terwijl ons onderzoek laat zien in hoeveel koopwoningen daadwerkelijk een of meerdere airco’s aanwezig zijn.
Meer dan de helft heeft of overweegt airco
Van de ondervraagde koopwoningbezitters zegt ruim 30 procent al een of meerdere airco’s te hebben. Daarnaast is een kleinere groep vrijwel zeker van plan er een aan te schaffen, terwijl nog eens ongeveer één op de zes de aanschaf overweegt maar twijfelt.
Alles bij elkaar heeft of overweegt ruim de helft van de koopwoningbezitters dus een airco. Dat betekent niet dat al deze huishoudens op korte termijn daadwerkelijk tot aanschaf overgaan, maar het laat wel zien dat de potentiële markt groot blijft. De groep die principieel geen airco wil, is met iets minder dan de helft nog altijd fors, maar vormt onder koopwoningbezitters geen duidelijke meerderheid meer.
Dat is opvallend, omdat vaste airco’s nog niet lang geleden relatief weinig voorkwamen. Uit eerder CBS-onderzoek over 2023 bleek dat 18 procent van alle huiseigenaren vaste airconditioning gebruikte om de woning te koelen. Bij huurwoningen ging het toen om minder dan 5 procent, een percentage dat naar alle waarschijnlijkheid nauwelijks is gestegen in de tussentijd.
Volgens Schuurman is dat verschil belangrijk. “Een huiseigenaar kan zelf besluiten om een buitenunit te plaatsen, zonnepanelen te combineren met een airco of één ruimte gericht te koelen. Voor huurders ligt dat vaak ingewikkelder. Daarom is het logisch dat aircobezit onder koopwoningbezitters hoger ligt dan onder alle Nederlandse huishoudens samen.”
Nederland telt volgens het CBS ongeveer 4,75 miljoen koopwoningen. Als het aandeel uit ons onderzoek wordt doorgerekend naar de volledige koopwoningvoorraad, zou het gaan om circa 1,4 miljoen koopwoningen met een of meerdere airco’s.
Airco steeds meer in trek
Nu extreem warme dagen in Nederland volgens het KNMI steeds vaker voorkomen en ook heter worden, neemt ook de vraag naar airconditioning in Nederland toe. In de maand juni van 2026 kregen we het hoogste aantal offerte-aanvragen ooit voor airco’s te verwerken. Dat sluit aan bij onderstaande cijfers van Google Trends, die aangeven hoe sterk de online zoekinteresse in een bepaald onderwerp is.
Vooral zonnepaneleneigenaren hebben airco
Het duidelijkste verschil in het onderzoek is zichtbaar tussen woningeigenaren met en zonder zonnepanelen. Van de koopwoningbezitters met zonnepanelen hebben ongeveer vier op de tien al een airco. Onder woningeigenaren zonder zonnepanelen is dat veel lager: daar heeft ‘slechts’ één op de zes een airco. Andersom geldt dat van alle aircobezitters ruim zestig procent zonnepanelen heeft.
Volgens Schuurman is dat verband goed verklaarbaar. “Huishoudens met zonnepanelen zijn vaak al actief bezig met hun energieverbruik. Een airco past daar steeds vaker tussen, zeker wanneer mensen overdag koelen op momenten dat hun zonnepanelen veel stroom opwekken. Daar komt natuurlijk bij dat veel huishoudens terugleverkosten betalen en per 2027 het salderen eindigt. Dan kun je maar beter je eigen zonnestroom nuttig gebruiken in plaats van aan het net leveren, waar je straks nauwelijks meer een vergoeding voor ontvangt.”
Dat betekent niet dat iedere airco automatisch volledig op eigen zonnestroom draait. Het daadwerkelijke aandeel eigen verbruik hangt af van het moment waarop de airco wordt gebruikt, de ligging van de zonnepanelen, het aantal panelen, het type contract en het verbruik in de rest van de woning. Toch nuanceert het verband tussen zonnepanelen en aircobezit het beeld van de airco als pure stroomvreter.
Zeker op warme zomerdagen valt de koelvraag vaak samen met veel zonopwek. Voor huishoudens met zonnepanelen kan dat aantrekkelijk zijn, vooral nu teruglevering steeds minder vanzelfsprekend financieel gunstig is. Netbeheer Nederland wees er eerder op dat huishoudens meer opgewekte stroom zelf moeten gaan gebruiken, onder meer om het stroomnet te ontlasten en omdat dit aantrekkelijker wordt na het verdwijnen van de salderingsregeling.
“De airco is niet per definitie het probleem”, zegt Schuurman. “Het gaat om het type apparaat, de manier waarop je hem gebruikt en of je woning de basis op orde heeft. Goede zonwering, isolatie en ventilatie blijven belangrijk. Maar in een woning met zonnepanelen kan een moderne vaste airco op bepaalde momenten juist logisch passen in het totale energieplaatje.”
Oudere woningeigenaar wil het minst vaak airco
Opvallend is ook het verschil tussen leeftijdsgroepen. Jongere koopwoningbezitters staan duidelijk positiever tegenover airco dan oudere woningeigenaren. Bij 70-plussers ligt het daadwerkelijke aircobezit het laagst, terwijl juist in deze groep de meeste mensen aangeven geen airco te hebben en er ook geen te willen.
Van de 70-plussers zeggen ongeveer zes op de tien geen airco te willen. Bij de jongste groep woningeigenaren is dat aandeel veel lager. Daar heeft ongeveer een derde al een airco, terwijl nog een grote groep de aanschaf serieus overweegt.
Dat leeftijdsverschil wringt met de gezondheidsrisico’s van hitte. Het RIVM noemt mensen ouder dan 75 de grootste kwetsbare groep bij hitte. Ouderen kunnen hun lichaamstemperatuur minder goed reguleren, koelen minder goed af en hebben minder snel dorst.
Volgens Schuurman vraagt dat om nuance. “Het is te simpel om te zeggen dat iedere oudere dan maar een airco moet nemen. Er zijn ook andere maatregelen: zonwering, ’s nachts ventileren, goed isoleren en zorgen voor voldoende schaduw rond de woning. Maar het is wel opvallend dat de groep die het meest kwetsbaar is bij hitte, het minst enthousiast is over airco. Voor hen is de airco wellicht toch nog te veel een ‘onnodig’ luxeproduct.”
Daarbij speelt mogelijk mee dat oudere woningeigenaren terughoudender zijn bij investeringen in de woning. Ook zorgen over stroomverbruik, geluid, buitenunits of de uitstraling van de woning kunnen een rol spelen. Toch kan juist een gericht geplaatste airco in bijvoorbeeld woonkamer of slaapkamer veel verschil maken tijdens aanhoudende hitte.
Airco wordt ook verwarmingsoplossing
Een ander opvallend resultaat uit het onderzoek: de airco wordt door veel woningeigenaren niet uitsluitend gezien als oplossing voor warme zomerdagen. Van de respondenten die een airco hebben of de aanschaf overwegen, noemt een ruime meerderheid verwarmen minstens zo belangrijk als koelen. Bijna de helft zegt dat koelen en verwarmen even belangrijk zijn. Een kleinere groep kiest zelfs vooral of uitsluitend voor verwarmen.
Dat sluit aan bij de techniek achter moderne vaste airco’s. Een airco is in feite een lucht-luchtwarmtepomp. In de zomer voert het systeem warmte uit de woning af, maar in de winter kan het systeem warmte uit de buitenlucht halen en binnen afgeven.
Vooral als bijverwarming kan een airco daardoor interessant zijn. Denk aan het verwarmen van de woonkamer in het voor- en najaar, zonder meteen de cv-ketel voor de hele woning te laten draaien. Ook thuiswerkers kunnen één ruimte gericht verwarmen, in plaats van de volledige woning op temperatuur te brengen.
“Veel mensen denken bij airco nog altijd aan koelen in juli en augustus”, zegt Schuurman. “Maar moderne systemen worden steeds vaker gekocht als apparaat voor het hele jaar. In de zomer verkoelen, in het voor- en najaar bijverwarmen en in sommige woningen zelfs een deel van de winter verwarmen.”
Daarmee schuift de airco dichter naar de warmtepompdiscussie toe. Wel blijft het belangrijk om de toepassing goed te bekijken. Een airco verwarmt lucht en werkt per ruimte. Dat voelt anders dan centrale verwarming via radiatoren of vloerverwarming. Voor sommige woningen is het een goede aanvulling, voor andere woningen is een hybride of volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp logischer.
Regionale verschillen zijn groot
Ook regionaal zijn de verschillen opvallend. In Limburg, Flevoland en Gelderland ligt het aircobezit onder koopwoningbezitters duidelijk hoger dan gemiddeld. Fryslân, Zuid-Holland en Noord-Holland blijven juist achter.
Limburg springt er het meest uit: daar geeft ongeveer de helft van de ondervraagde koopwoningbezitters aan een of meerdere airco’s te hebben. In Flevoland en Gelderland gaat het om ongeveer vier op de tien. In Fryslân ligt het aandeel juist veruit het laagst.
Die verschillen kunnen meerdere oorzaken hebben. In het zuiden en oosten van Nederland liggen de temperaturen op warme zomerdagen geregeld hoger dan aan de kust. Ook woningtype, perceelgrootte, inkomen, zonnepanelenbezit en lokale installateurscapaciteit kunnen meespelen. In kustprovincies kan verkoeling door wind een rol spelen, al zegt dat uiteraard weinig over individuele woningen die juist sterk kunnen opwarmen.
Bij de regionale uitkomsten past wel een kanttekening. Het onderzoek is uitgevoerd onder 1.052 koopwoningbezitters. Daardoor zijn de landelijke uitkomsten robuuster dan de percentages per afzonderlijke provincie. De provinciale cijfers zijn vooral indicatief.
Airco blijft laatste stap na zonwering, isolatie en slim gedrag
Hoewel de airco aan populariteit wint, is het niet altijd de eerste of beste maatregel tegen hitte. Uit CBS-onderzoek blijkt dat huishoudens hun woning vooral proberen te koelen door ’s avonds en ’s nachts ramen open te zetten, overdag ramen dicht te houden, gordijnen te sluiten en zonwering te gebruiken.
Ook de GGD adviseert om een airco alleen aan te schaffen als de woning anders echt te warm wordt. Een vaste airco heeft daarbij de voorkeur boven een mobiele unit, onder meer vanwege de energie-efficiëntie. Verder adviseert de GGD om de airco niet te koud in te stellen, ramen en deuren gesloten te houden als de airco aan staat en zonwering te gebruiken.
Volgens Schuurman is dat precies de volgorde die woningeigenaren zouden moeten aanhouden. “Een airco is geen excuus om de basis over te slaan. Wie de hele dag de zon naar binnen laat branden en daarna maximaal gaat koelen, gebruikt onnodig veel stroom. Begin met zonwering, ventilatie en isolatie. Als de woning dan nog te warm wordt, kan een vaste airco een goede oplossing zijn.”
Daarbij is het ook belangrijk om goed naar het vermogen en de plaatsing te kijken. Een te zware airco is duurder dan nodig en kan minder efficiënt werken. Een te lichte airco krijgt de ruimte op warme dagen juist niet goed koel. Ook geluid, plaatsing van de buitenunit en onderhoud verdienen aandacht.
Over het onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau PanelClix in opdracht van Slimster onder een representatief panel van 1.052 Nederlanders met een koopwoning. Respondenten is gevraagd of zij een of meerdere airco’s hebben, of zij de aanschaf overwegen en of zij airco’s vooral zien als oplossing voor koelen, verwarmen of beide. De resultaten zijn uitgesplitst naar onder meer leeftijd, provincie en zonnepanelenbezit.
